Η σκληρή πραγματικότητα. Το «θεσμικό κεκτημένο»

 Άρθρο Γνώμης α.ε.

 
Η περίπτωση της κ΄ Μαρίας Καρυστιανού, ακόμα και αν πετύχει τη μετάβαση από «σύμβολο» στη «πολιτική πράξη», έρχεται αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα.

Και η πραγματικότητα είναι το «θεσμικό κεκτημένο» που έχει τρία κομβικά σημεία που συχνά (και όχι τυχαία) διαφεύγουν από τη δημόσια συζήτηση:

1. Οι «Αρχιτεκτονικοί» Φραγμοί (Κανονισμός & Σύνταγμα)

Ακόμα και αν ένα τέτοιο σχήμα ερχόταν πρώτο, θα έπεφτε πάνω στον «τοίχο» της γραφειοκρατίας και της νομοθετικής πολυπλοκότητας.

• Το άρθρο 86: Για να αλλάξει ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, που είναι το κεντρικό αίτημα της κ. Καρυστιανού, απαιτείται Συνταγματική Αναθεώρηση. Αυτή είναι μια διαδικασία που κρατάει χρόνια, απαιτεί δύο διαδοχικές Βουλές και ευρείες πλειοψηφίες. Ένα μόνο κόμμα, όσο ισχυρό κι αν είναι, δεν μπορεί να το κάνει μόνο του «με ένα νόμο και ένα άρθρο».
• Ο Κανονισμός της Βουλής: Είναι δομημένος με τέτοιο τρόπο ώστε να προστατεύει τη συνέχεια του κράτους. Οι διαδικασίες για εξεταστικές επιτροπές ή προανακριτικές έχουν δικλείδες ασφαλείας που το σύστημα ξέρει να χρησιμοποιεί για να «ροκανίζει» το χρόνο.

2. Η Παγίδα της «Κυβερνησιμότητας»

Εδώ έρχεται η «απορρόφηση».

• Αν δεν έχει αυτοδυναμία (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο με τον τρέχοντα εκλογικό νόμο), θα πρέπει να συνεργαστεί με κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα.
• Τη στιγμή που θα κάτσει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με το «σύστημα» για να σχηματίσει κυβέρνηση, η ηθική της καθαρότητα θα αρχίσει να δέχεται πλήγματα. Το σύστημα θα την αναγκάσει σε συμβιβασμούς προκειμένου να «μην μείνει η χώρα ακυβέρνητη».

3. Η Μετάβαση από το «Κατηγορώ» στο «Διοικώ»

Υπάρχει μια τεράστια απόσταση ανάμεσα στην καταγγελία της αδικίας και τη διαχείριση της καθημερινότητας (υγεία, παιδεία, οικονομία).

• Το σύστημα «καταπίνει» τους νεοφώτιστους πολιτικούς φορτώνοντάς τους με την ευθύνη της υπογραφής.
• Μόλις το σύμβολο κληθεί να υπογράψει έναν δύσκολο προϋπολογισμό ή να διαχειριστεί μια άλλη κρίση, η «λάμψη» της ηθικής υπεροχής αρχίζει να θαμπώνει, και τότε το σύστημα την έχει ήδη φέρει στα μέτρα του.

Η δική μας διαπίστωση:

Το σκεπτικό είναι σωστό γιατί η εξουσία στην Ελλάδα δεν ασκείται μόνο από την κυβέρνηση, αλλά από ένα πλέγμα θεσμών, συμφερόντων και διεθνών δεσμεύσεων που λειτουργούν ως «σταθεροποιητές».

Ένα κόμμα που γεννιέται από ένα και μόνο θέμα (μονοθεματικό), όσο δίκαιο κι αν είναι αυτό, κινδυνεύει να γίνει «διάττων αστέρας» που θα σβήσει μέσα στις συμπληγάδες της πραγματικής πολιτικής.

Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτομέρεια: Μερικές φορές, η παρουσία και μόνο ενός τέτοιου «ξένου σώματος» μέσα στη Βουλή, μπορεί να αναγκάσει το υπάρχον σύστημα να αυτοδιορθωθεί (από φόβο) πριν καν χρειαστεί εκείνη να κυβερνήσει.