Τρεις μεγάλες «δεξαμενές» ψηφοφόρων

 Άρθρο Γνώμης α.ε.

 

 Η ανάλυση του εκλογικού σώματος μετά τις αναμετρήσεις του 2023 (Εθνικές) και του 2024 (Ευρωεκλογές) δείχνει μια σαφή μετατόπιση της πολιτικής συμπεριφοράς. Αν θέλαμε να ομαδοποιήσουμε τους ψηφοφόρους σε τρεις μεγάλες «δεξαμενές», θα μπορούσαμε να τις ονομάσουμε ως εξής:

1. Η Δεξαμενή της «Θεσμικής Σταθερότητας»

Σε αυτή την κατηγορία ανήκει το τμήμα του εκλογικού σώματος που ψηφίζει με γνώμονα τη διακυβερνησιμότητα, την οικονομική συνέχεια και την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.

• Αιτιολογία: Περιλαμβάνει ψηφοφόρους που, παρά τις επιμέρους ενστάσεις, προκρίνουν τη σταθερότητα έναντι του ρίσκου. Είναι η βάση που έδωσε το υψηλό ποσοστό στη Νέα Δημοκρατία το 2023, αλλά και ένα τμήμα του κεντρώου χώρου που αναζητά σοβαρή εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Η ψήφος τους είναι ορθολογική και πραγματιστική, εστιάζοντας στη σύγκριση των προσώπων που μπορούν να ασκήσουν διοίκηση.

 

2. Η Δεξαμενή της «Κινούμενης Διαμαρτυρίας»

Πρόκειται για μια εξαιρετικά ρευστή κατηγορία ψηφοφόρων που νιώθουν αποκλεισμένοι ή πιεσμένοι από την καθημερινότητα (ακρίβεια, ασφάλεια, θεσμική κρίση).

• Αιτιολογία: Αυτή η δεξαμενή τροφοδοτεί τόσο τα κόμματα στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας όσο και τον κατακερματισμένο χώρο της αριστεράς και των αντισυστημικών σχηματισμών. Είδαμε την ενίσχυσή της κυρίως στις Ευρωεκλογές του 2024, όπου η ψήφος λειτούργησε ως «κίτρινη κάρτα» προς την κυβέρνηση, χωρίς απαραίτητα οι ψηφοφόροι αυτοί να ταυτίζονται ιδεολογικά με το κόμμα που επέλεξαν, αλλά χρησιμοποιώντας το ως μέσο πίεσης.

 

3. Η Δεξαμενή της «Πολιτικής Αποξένωσης» (ή της Αποχής)

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη, πλέον, δεξαμενή, η οποία αποτελείται από πολίτες που έχουν πάψει να πιστεύουν ότι η εκλογική διαδικασία μπορεί να επηρεάσει τη ζωή τους.

• Αιτιολογία: Η αποχή που άγγιξε ιστορικά υψηλά (κοντά στο 60% στις Ευρωεκλογές) δεν είναι απλώς «τεμπελιά» της κάλπης, αλλά μια συνειδητή ή ασυνείδητη άρνηση νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος. Σε αυτήν ανήκουν νέοι που νιώθουν ότι η πολιτική δεν τους αφορά, αλλά και μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες που θεωρούν ότι «όλοι είναι ίδιοι». Είναι η πιο επικίνδυνη δεξαμενή για τη δημοκρατία, καθώς η επιστροφή αυτών των ψηφοφόρων είναι η δυσκολότερη πρόκληση.

 

Συνοπτικός Πίνακας

Ονομασία Δεξαμενής	Κύριο Κίνητρο	Εκλογική Έκφραση
Θεσμική Σταθερότητα	Ασφάλεια & Διακυβέρνηση	Κυβερνητικά/Συστημικά κόμματα
Κινούμενη Διαμαρτυρία	Τιμωρία/Πίεση	Μικρότερα & Αντισυστημικά κόμματα
Πολιτική Αποξένωση	Απογοήτευση/Αδιαφορία	Αποχή & Λευκό/Άκυρο